Waarom advocaten moeten samenwerken om een ​​rechtvaardige en duurzame mondiale toekomst vorm te geven

We leven in een periode van diepe wereldwijde spanning. Digitale technologieën hervormen samenlevingen sneller dan rechtssystemen kunnen reageren. Klimaatverandering is niet langer een abstract risico, maar een dagelijkse realiteit. De ongelijkheid neemt toe binnen en tussen staten. Gewapende conflicten, desinformatie en politieke polarisatie ondermijnen het vertrouwen in democratische instellingen en in de rechtsstaat zelf.

In zulke tijden is de vraag niet of wetgeving ertoe doet. Dat doet het overduidelijk wel. De echte vraag is hoe het gebruikt wordt – en door wie.

Voor advocaten over de hele wereld vraagt ​​dit moment om meer dan alleen technische expertise of formele naleving. Het vraagt ​​om een vernieuwde juridische ethiekEen benadering die het recht opnieuw verbindt met zijn diepere doel – menselijke waardigheid, verantwoording en het voorkomen van schade – en die de bijzondere verantwoordelijkheid erkent die advocaten dragen bij het vormgeven van onze gezamenlijke toekomst.

Recht is altijd meer geweest dan alleen regels.

Het recht is niet louter ontstaan ​​om markten te organiseren of transacties te reguleren. In de beste gevallen heeft het altijd gediend als een brug tussen culturen – een gedeelde taal die diverse samenlevingen in staat stelt vreedzaam samen te leven op basis van gemeenschappelijke principes.

Na de verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog vormde dit inzicht de basis voor het moderne internationale en Europese recht. Het Handvest van de Verenigde Naties, de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en later het Europese project waren alle gebaseerd op een helder begrip: Vrede kan niet standhouden zonder rechtvaardigheid, waardigheid en gelijkheid voor de wet..

In Europa is deze verbintenis expliciet vastgelegd in artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, dat de Unie verankert in respect voor menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en mensenrechten. Deze waarden zijn niet symbolisch. Het zijn wettelijke en ethische verbintenissen die tot ver buiten de grenzen van Europa weerklank vinden.

Ze herinneren ons daaraan Recht is nooit waardeneutraal.Elk rechtssysteem weerspiegelt keuzes over wat – en wie – het beschermt.

Ethiek als kompas van de wet

In een geglobaliseerde wereld verschillen wetten per rechtsgebied. Ethiek moet verder reiken.

Ethiek is geen optionele toevoeging aan wettelijke naleving. Het is de essentie. een kompas dat richting moet geven aan interpretatie, implementatie en hervorming.Vooral wanneer de wetgeving onvolledig, in ontwikkeling of omstreden is. Dit is duidelijk te zien op gebieden als klimaatbeleid, kunstmatige intelligentie, maatschappelijke verantwoordelijkheid van bedrijven en mensenrechten in wereldwijde toeleveringsketens.

Een wereldwijd geldig begrip van ethiek berust op een klein aantal gedeelde principes: respect voor de menselijke waardigheid, het minimaliseren van vermijdbare schade, rechtvaardigheid en de erkenning dat onze acties met elkaar verbonden zijn. Deze principes komen in alle culturen en morele tradities voor – van humanisme tot concepten zoals Ubuntu – en worden weerspiegeld in mondiale kaders zoals het Akkoord van Parijs en de VN-richtlijnen inzake bedrijven en mensenrechten.

Voor advocaten vereist de ethiek dat we ons niet alleen afvragen: "Is dit wettelijk toegestaan?”, maar ook “Klopt dat?"- en bereid zijn om dienovereenkomstig te handelen."

De advocaat als hoeder van mondiale waarden

Advocaten zijn niet zomaar dienstverleners. In alle rechtsstelsels worden advocaten erkend als professionals. functionarissen van de rechtbank en als essentiële actoren in de rechtspleging.

Internationale normen, waaronder die ontwikkeld door de International Bar Association en de Verenigde Naties, definiëren de advocatuur expliciet als hoeder van mensenrechten, rechterlijke onafhankelijkheid en de rechtsstaat.

Deze rol brengt privileges met zich mee: toegang tot besluitvormingscentra, de mogelijkheid om normen te beïnvloeden en het vertrouwen van cliënten, instellingen en de maatschappij. Maar privileges brengen ook verantwoordelijkheden met zich mee.

Juristen hebben van oudsher een cruciale rol gespeeld bij het bevorderen van universele rechtvaardigheid – van het opbouwen van constitutionele democratieën tot het vormgeven van het internationale strafrecht en het verdedigen van fundamentele vrijheden onder autoritaire druk. De uitdagingen van vandaag vragen om hetzelfde gevoel van doelgerichtheid, aangepast aan de nieuwe realiteit.

Het navigeren door de mondiale uitdagingen van vandaag.

De ethische dimensie van het recht komt met name naar voren bij het aanpakken van de crises van vandaag:

• De klimaatcrisis Dit roept vragen op over rechtvaardigheid tussen generaties, ontheemding en verantwoordelijkheid voor milieuschade.
• Digitalisering en kunstmatige intelligentie Het ondermijnen van privacy, autonomie, gelijkheid en democratische participatie.
• Wereldwijde ongelijkheid legt tekortkomingen bloot op het gebied van arbeidsbescherming, toegang tot justitie en eerlijke economische participatie.
• Geopolitieke spanningen Test de weerbaarheid van juridische instellingen in het licht van populisme, sancties en democratische achteruitgang.

Recente debatten rondom alomvattende hervormingen van de regelgeving op het gebied van duurzaamheid en andere beleidsterreinen benadrukken ook het belang van de rechtsstaat zelf. Rechtszekerheid, proportionaliteit, transparantie en gelijke toepassing vormen geen belemmering voor vooruitgang, maar zijn juist voorwaarden voor legitimiteit en vertrouwen.

In al deze contexten spelen advocaten een cruciale rol – als adviseurs, opstellers van documenten, procesvoerders, opleiders en bewakers van de verantwoordingsplicht.

Drie wegen naar impact

Wil de juridische beroepsgroep deze uitdaging aangaan, dan zijn drie pijlers van bijzonder belang.

Ten eerste, grensoverschrijdende samenwerkingJuridische tradities mogen dan verschillen, de basisprincipes van rechten en verantwoordelijkheden zijn universeel. Samenwerking tussen verschillende rechtsgebieden versterkt onze collectieve stem en gaat fragmentatie tegen.

Ten tweede, wereldwijde afstemming rond gedeelde kaders.Instrumenten zoals het Akkoord van Parijs, internationale standaarden voor duurzaamheidsrapportage en due diligence-regimes op het gebied van mensenrechten bieden gemeenschappelijke ethische basisprincipes. Juristen vertalen deze verbintenissen naar afdwingbare verplichtingen en werkbare bestuursstructuren.

Ten derde, onafhankelijke beoordeling en verantwoording.Rechtbanken, toezichthouders, ombudsdiensten en maatschappelijke toezichtsmechanismen blijven essentiële waarborgen wanneer politieke of economische macht de grenzen overschrijdt. Het steunen van deze instellingen is geen politiek activisme; het is trouw aan de rechtsstaat.

Een oproep aan de wereldwijde juridische gemeenschap

De uitdagingen waar we voor staan ​​zijn wereldwijd. Ons antwoord moet daarom ook wereldwijd zijn.

Dit is geen pleidooi voor uniformiteit, maar voor eenheid rond gedeelde waardenNiet om te concurreren, maar om samen te werken ten dienste van het algemeen belang. Niet om abstract idealisme te bedrijven, maar om principieel en praktisch handelen te verrichten, gebaseerd op wet en ethiek.

Bij GAIL geloven we dat advocaten over de hele wereld kunnen – en moeten – samenwerken om een ​​vreedzame, rechtvaardige en duurzame toekomst op te bouwen. Een toekomst waarin het recht een bron van vertrouwen, verantwoording en menselijk welzijn blijft.

De vraag die voor ons ligt is eenvoudig, maar doorslaggevend:
Welke rol zullen we kiezen om te spelen?

Dit artikel is gebaseerd op de keynote speech van Alexandra von Westernhagen tijdens Legal ESG Europe in Parijs op 16 oktober 2025.